Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

ὁ Νίκος Ψυρούκης γιὰ τὸ Σκοπιανὸ

Θανάσης Μπακογιῶργος
[…] Στὴ διάρκεια τοῦ πολέμου, ὁ Τίτο ἄρχισε κιόλας νὰ καλλιεργεῖ τὸ λεγόμενο πρόβλημα τοῦ «μακεδονικοῦ ἔθνους» καὶ τῆς «Μεγάλης Μακεδονίας». […] Τὸ νοτιότερο τμῆμα τῆς Σερβίας ὀνομάστηκε Ὁμόσπονδη Δημοκρατία τῆς Μακεδονίας. Εἶναι μιὰ περιοχὴ μὲ πολλὲς μικρὲς ἐθνικὲς ὁμάδες καὶ ὅπου ἕνα μικρὸ τμῆμα (κάτω τοῦ 50%) θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του Μακεδόνα καὶ ὄχι Βούλγαρο. […] Ἡ ἱστοριογραφία μᾶλλον θ’ ἀργήσει πολὺ νὰ ξεκαθαρίσει τὴν προσωπικότητα καὶ τὸ ρόλο τοῦ Τίτο. Γεγονός, πάντως, εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸ 1946 ἔσπρωχνε τὸ ΚΚΕ νὰ συρθεῖ σὲ ἐμφύλιο πόλεμο (βλέπε Τζίλας: Συνομιλίες μὲ τὸν Στάλιν). Μιὰ πρώτη βάσιμη ὑπόθεση εἶναι πὼς ἡ στάση του βοηθοῦσε περισσότερο τὴν προσπάθεια ἐγκαθίδρυσης τῆς PAX AMERIKANA
[…] Ὁ Τίτο πρῶτα, ἀπαίτησε ἀπὸ τὸ ΚΚΕ, γιὰ νὰ μὴν κλείσει τὰ σύνορα στοὺς ἀντάρτες, ν’ ἀναγνωρίσει τὴν ὕπαρξη «μακεδονικοῦ ἔθνους» καὶ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιάθεσής του (ἔτσι ἔγινε γνωστὴ ἡ 5η ὁλομέλεια τῆς Κ.Ε. ἐπιτροπῆς τοῦ ΚΚΕ, ἀρχὲς 1949 γιὰ τὴν ὁποία τόσα πολλὰ ἔχουν γραφτεῖ). Μά, ὁ Τίτο, ἀμέσως μετὰ ἔκλεισε τὰ σύνορα, σύναψε φιλικότατες σχέσεις μὲ τὴν ἐπίσημη Ἑλλάδα, ζητώντας της ὅμως νὰ ἀναγνωρίσει τὴν ὁμόσπονδη «Δημοκρατία τῆς Μακεδονίας». Πρᾶγμα ποὺ ἔγινε ἀποδεκτό. Τελικὰ φτάσαμε καὶ στὸ γνωστὸ «Βαλκανικὸ Σύμφωνο», ἔκφραση τῆς PAX AMERIKANA στὰ Βαλκάνια. Μὰ ἡ προπαγάνδα γιὰ τὴ «Μεγάλη Μακεδονία», ὄχι μονάχα δὲν σταμάτησε, ἀλλὰ ἀντίθετα γιγάντωνε μὲ κέντρο τὶς ΗΠΑ, τὸν Καναδὰ καὶ τὴν Αὐστραλία. […]
Ὅπως καὶ ἂν εἶχαν τὰ πράγματα, ὁ τιτοϊκὸς ἐπεκτατισμὸς καὶ τὸ σχέδιο γιὰ τὴ «Μεγάλη Μακεδονία», ἀπὸ τὸ 1948 ἴσαμε τὴ διάλυση τῆς Γιουγκοσλαβίας, ἐξυπηρετοῦσε τὴν PAX AMERIKANA. Τὰ πράγματα ἀλλάζουν ἀπὸ τὸ 1990. Ἡ Σοβιετικὴ Αὐτοκρατορία κατέρρευσε (σύμπτωμα διάλυσης τοῦ μεταπολεμικοῦ ΣΤΑΤΟΥΣ ΚΒΟ) καὶ νέοι ἀνταγωνισμοὶ ἐμφανίζονται γιὰ τὴν κοσμοκρατορία. Μέσα σὲ νέες συνθῆκες ἀποδιοργάνωσης καὶ σήψης τοῦ παγκόσμιου συστήματος, οἱ πάντες διεκδικοῦν τὸ ξαναμοίρασμα τοῦ κόσμου (ἰδιαίτερα ἡ γερμανοκεντρικὴ Εὐρώπη καὶ ἡ Γιαπωνία). Ἔτσι καὶ τὸ θέμα τῆς «Μεγάλης Μακεδονίας» καὶ τοῦ σωβινισμοῦ τῶν Σκοπίων, χωρὶς ν’ ἀλλάζει τὴν οὐσία του, γίνεται πιὸ περίπλοκο.
[…] Ἡ σύγχρονη ἐνδεχομενικότητα περικλείει τὰ πάντα καὶ προκαλεῖ τὸν ἀκράτητο τυχοδιωκτισμὸ σ’ ὅλους τοὺς ἀντεπαναστάτες. Γι’ αὐτὸ καὶ τυχοθῆρες εἶναι, μὰ καὶ πάσχουν ἀπὸ ἠθικὴ γυμνότητα. Ἐξηγεῖται, λοιπόν, τὸ γιατὶ τὸ κρατίδιο τῶν Σκοπίων, ὡς πιόνι, μπορεῖ νὰ παίζει ἄνετα τὸ παιχνίδι τῆς «Μεγάλης Μακεδονίας», ἀφοῦ τὸ πιόνι αὐτὸ μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθεῖ ἀπ’ ὅλους τοὺς πρωταγωνιστὲς καὶ μνηστῆρες τῆς παγκόσμιας ἡγεμονίας. Νέα τάξη πραγμάτων δὲν ὑπάρχει. Χάος, ὅπως τονίσαμε, βασιλεύει!
[…] Τὸ καπιταλιστικὸ ἑλληνικὸ κράτος, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς ἵδρυσής του, ἀκολούθησε πολιτικὴ ποὺ τὴν ὑπαγόρευαν πρώτιστα τὰ συμφέροντα τοῦ ἑλληνικοῦ καπιταλισμοῦ καὶ τῶν περιβόητων «προστάτιδων δυνάμεων» (βλέπε τὸ ἔργο μας: Νεοελληνικὴ ἐξωτερικὴ πολιτική, Ἀθήνα 1981). Κι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ὁδηγεῖ πάντα στὴν ἀποδοχὴ τοῦ κατακερματισμοῦ τοῦ ἱστορικοῦ μας χώρου, στὴ λεγόμενη «ἑλληνοτουρκικὴ φιλία» καὶ σὲ κάθε τὶ ποὺ ἐμπεδώνει τὸ παγκόσμιο πολεμικο-στρατηγικὸ σύστημα τῆς διεθνοῦς ἀποικιοκρατικῆς (τώ
ρα νεοαποικιακῆς) τάξης πραγμάτων. Κι ἂς τὸ πληρώνει αὐτὸ τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος πανάκριβα (μὲ σειρὰ ἀπὸ μεγάλες ἐθνικὲς συμφορές). Οἱ χαμένες πατρίδες τὰ λένε ὅλα! […]

Νίκος Ψυρούκης, Ἱστορικὸς χῶρος καὶ Ἑλλάδα, ἐκδ. Αἰγαῖον, Λευκωσία 1993



Παρασκευή, 5 Ιανουαρίου 2018

Βάπτισμα - κατάβαθα τῆς συγγνώμης

[…] Μὲ τὸν Ἰησοῦ τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰωάννη μεταβάλλει περιεχόμενο καὶ ἀνάγεται σὲ ὅ,τι δίνει στὸν ἄνθρωπο δύναμι νὰ ἀλλάξῃ μέσα του - ἀποκτᾶ ἐσχατολογικὴ σημασία. Στὴν γύμνια καὶ τὴν ἀθωότητα ποὺ φέρνει τὸ νερὸ συνειρμικὰ στὸν νοῦ, ὡριμάζει μία πνευματικότητα ῥήξεως μὲ τὶς καθιερωμένες ἀξίες καὶ ἐπανευρέσεως τῆς ἄφθαρτης πρώτης εἰκόνας τους, πνευματικότητα ἀφέσεως στὸ ὄνειρο καὶ στὴν λαχτάρα τῆς ἀληθινῆς ζωῆς. Τώρα ὑπεράνω τῆς ἠθικῆς καθαρότητος τίθεται ἡ Χάρις. Ὄχι ὡς ἐπιβράβευσι ἀρετολογικὴ ἀλλὰ ὡς δωρεὰν βοήθεια στὸν ἀδύναμο. Μὴ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι ὅλα συμβαίνουν ἐνόσῳ ὁ Ἰησοῦς ἀνεβαίνει ἀπὸ τὸ νερό, κατὰ τὴν ἀναστάσιμη στιγμὴ τῆς Βαπτίσεως καὶ ὄχι κατὰ τὸ βύθισμα, ὅπου ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος ἐνταφιάζεται γιὰ νὰ ἐγερθῇ νέος. Ὡς ὑπέρβασι τῶν ψευδαισθήσεων κάθε αὐταρκείας λογικῆς, ἡ ἀνάστασι ἐδῶ εἶναι καὶ ἀποκάλυψι. […]
Οὐρανός, περιστέρι, φωνή, ὁδηγοῦν μέσῳ τοῦ Ἰησοῦ τὸν συμβολισμὸ τοῦ βαπτισματικοῦ καθαρμοῦ ἐπέκεινα τῆς ἠθικῆς σὲ προοπτικὴ πνευματική, σὰν νὰ ὑπογράφουν πὼς ὅποιο καὶ νὰ εἶναι τὸ ἀνθρώπινο ἁμάρτημα, πάνω ἀπὸ τὴν νομικὴ ἐκτίμηση τίθεται ἡ συγγνώμη. Ἡ συγγνώμη ἡμερώνει καὶ εἰρηνεύει τὸν ἄνθρωπο· ἡ ἀπειλὴ τιμωρίας τὸν σκιάζει καὶ τὸν ἐξαγριώνει, τὸν φέρνει πρὸς τὸ μηδέν, ἀφοῦ ἡ ὕπαρξί του παύει νὰ ἔχῃ τὸ ὁποιοδήποτε νόημα. Ἡ συγγνώμη βρίσκεται ἐκτὸς νόμου καὶ σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς δὲν θέλησε ποτὲ οὔτε θέλει νὰ μᾶς τιμωρήσῃ, ἐπειδὴ ἀκριβῶς μᾶς ἀγαπᾶ. […]

Στέλιου Ῥάμφου, Τὸ μυστικὸ τοῦ Ἰησοῦ, ἐκδ. Ἁρμός, Ἀθῆναι 2006









  

Κυριακή, 24 Δεκεμβρίου 2017

Ἐνσάρκωση - ἡ ἱστορία ὡς διάλογος

[…] Αὐτὸ τὸ θαῦμα ποὺ εἶναι τὸ δόγμα τῆς Χαλκηδόνας: ἀπόλυτος σεβασμὸς στὴν ἀνθρωπινότητα, στὴν ἱστορικότητα, στὴν ὑλικότητα καὶ στὴν σωματικότητα, στὴν ἀπόλυτη ἕνωσή της μὲ τὴν θεότητα. Νὰ μπορῶ δηλαδὴ ἐγὼ νὰ ὑπάρχω ὁλόκληρος μέσα στὴν σχέση αὐτή. Νὰ μπορῶ νὰ φτιάξω ἱστορία καὶ πολιτισμὸ ἐκεῖ μέσα. Νὰ μπορεῖ νὰ ξαναρχίσει διαλογικὰ καὶ συν-ενεργητικὰ ἡ ἀνθρώπινη ἱστορία, διότι αὐτὸ εἶναι ἡ Ἐνσάρκωση. Εἶναι στὴν πραγματικότητα ἡ ἀρχὴ τῆς πραγματικῆς ἱστορίας καὶ ὄχι τὸ τέλος. Δὲν εἶναι τὸ τέλος μίας πράξης συγγνώμης καὶ ἐξιλέωσης. Δὲν εἶναι τὸ τέλος μίας πράξης φυγῆς ἀπ’ τὸν κόσμο. […]
Μπορῶ νὰ ζῶ, νὰ τρώω, νὰ κοιμᾶμαι, νὰ ἐρωτεύομαι, νὰ ἐπαναστατῶ ἐν Θεῷ. Αὐτὸ εἶναι ὁ Χριστός. […]
Αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἀναστατώνει κάθε ἀνθρώπινη, κτιστοκεντρικὴ θεώρηση τῶν πραγμάτων. Γι’ αὐτὸ καὶ ἄνθρωποι πονεμένοι, ἀπελπισμένοι, ἀβέβαιοι καὶ διαρραγέντες, ἐσωτερικὰ συντετριμμένοι, καταλαβαίνουν καλύτερα τὴν Ἐνσάρκωση καὶ τὶ μέγα γεγονὸς εἶναι. Δὲν τὸ ἔχει ἀφομοιώσει ἀκόμα τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἡ ἀνθρωπότητα. Εἶναι ἀκριβῶς ἡ αἴσθηση ὅτι εἶμαι ἀποδεκτὸς σὲ κάθε σημεῖο τοῦ εἶναι μου ἀπ’ τὸν Θεό· καὶ ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλὰ καὶ ὅτι γιὰ κάθε κομμάτι τοῦ εἶναι μου ὁ Θεὸς ἔχει ἕνα δικό Του δρόμο, ἐνέργεια νὰ προσφέρει. Εἶναι ἑνωμένος μὲ κάθε τμῆμα μου. […]
Ἔ, αὐτὸ τὸ πράγμα κάνει ὁ Χριστός. Αὐτὸ ἀκριβῶς. Τὸ ἀδιανόητο: ἔρχεται, ἐγκαταλείποντας τὰ πάντα -«οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ’ ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος» (Φιλιπ. 2, 6-7)-, καὶ ξαφνικὰ μετακενώνει ὅλη τὴν Θεότητα στὴν πραγματικότητα τὴ δική μας. Γι’ αὐτὸ ἡ ἀνθρώπινη πραγματικότητα μπορεῖ νὰ γίνει θεία τώρα πλέον. Μπορεῖς νὰ τὸν φᾶς αὐτὸν τὸν Θεῖον Ἄνθρωπο. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι τὸ κορυφαῖο μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας μας ἔχει νὰ κάνει μὲ βρώση καὶ πόση. «Λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστι τὸ σῶμα μου». Εἶναι σὰν νὰ λέει ὁ Χριστός: «Σοῦ μιλάω ἐκ τῶν ἔσω. Εἶμαι ἐσύ».


π. Νικόλαος Λουδοβῖκος, Ἡ ἱστορία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, Ἱερὰ Μεγίστη Μονὴ Βατοπαιδίου, Ἅγιον Ὅρος 32016 

Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

θυσία

Theodore Robinson, Η κοιλάδα της Arconville

[…] Ἡ θυσία εἶναι ἡ ἀνάλωση τοῦ ἀνθρώπινου ὄντος στὴ διαφύλαξη τῆς ἀνάγκης τοῦ Εἶναι γιὰ τὰ ὄντα - μιὰ ἀνάλωση ἀπαλλαγμένη ἀπὸ κάθε καταναγκασμό, καθὼς ἔχει ἐγερθεῖ μέσα ἀπὸ τὴν ἄβυσσο τῆς ἐλευθερίας. Στὴ θυσία τελεῖται ἡ κρυφὴ εὐχαριστία, ποὺ μόνη τιμᾶ τὴν χάριν τοῦ Εἶναι· ὡς τέτοια (χάρις) ἔχει ἐναποτεθεῖ τὸ Εἶναι στὴν οὐσία τοῦ ἀνθρώπου μέσα στὴ σκέψη, ὥστε ὁ ἄνθρωπος, σχετιζόμενος μὲ τὸ Εἶναι, νὰ ἀναλαμβάνει τὴ φρούρηση τοῦ Εἶναι. […]
Ἡ θυσία εἶναι ὁ ἀποχωρισμὸς ἀπὸ τὰ ὄντα, καθ’ ὁδὸν πρὸς τὴν διαφύλαξη τῆς εὔνοιας τοῦ Εἶναι. Ἡ θυσία μπορεῖ μὲν νὰ προετοιμάζεται καὶ νὰ ἐξυπηρετεῖται ἀπὸ τὴν ἐργασία καὶ τὴν ἀπόδοση ἐν μέσῳ τῶν ὄντων, οὐδέποτε ὅμως ἐκπληρώνεται μέσῳ αὐτῶν. […] ἡ θυσία δὲν ἀνέχεται κανέναν ὑπολογισμὸ ποὺ θὰ τὴν ἀποτιμοῦσε κάθε φορὰ ὡς ὠφέλιμη ἢ περιττή, ἀνάλογα μὲ τὸ πόσο ὑψηλὲς ἢ χαμηλὲς εἶναι οἱ ἐπιδιώξεις. Τέτοιες ἀποτιμήσεις παραμορφώνουν τὴν οὐσία τῆς θυσίας. Ὁ ἐθισμὸς στὶς ἐπιδιώξεις ταράσσει τὴ διαύγεια τῆς πρόθυμης γιὰ ἀγωνία αἰδοῦς τῆς αὐτοθυσίας, ποὺ ἐπιδιώκει τὴ γειτνίαση μὲ τὸ Ἀκατάλυτο. […]


Martin Heidegger, Τὶ εἶναι μεταφυσική;, προλεγόμενα-μετάφραση-σχόλια Π.Κ. Θανασᾶς, Ἀθήνα, 72015, ἐκδ. Πατάκη